Agresja u psów - z czego wynika i jak sobie z nią radzić?

Krok 1: Wizyta u weterynarza: To absolutna podstawa. Wykluczenie problemów zdrowotnych jest konieczne przed rozpoczęciem jakiejkolwiek pracy behawioralnej. Nierozpoznany ból, problemy hormonalne czy neurologiczne mogą być główną przyczyną agresji.

Krok 2: Bezpieczeństwo przede wszystkim: Dopóki nie rozwiążesz problemu, zarządzaj sytuacjami tak, by minimalizować ryzyko. To może oznaczać kaganiec podczas spacerów i unikanie konkretnych sytuacji wyzwalających agresję. Bezpieczeństwo Twoje, psa i otoczenia jest zawsze najważniejsze.

Krok 3: Zidentyfikuj wyzwalacze i wzorce: Dokładnie zaobserwuj i zapisz, co poprzedza epizody agresji. Jaka jest odległość od bodźca? Co dzieje się w otoczeniu? Czy pies miał wcześniej możliwość odejścia i zwiększenia dystansu? Jakie sygnały ostrzegawcze się pojawiają, a może nie? Im lepiej zrozumiesz schemat, tym skuteczniej będziesz mógł pracować.

Krok 4: Praca z certyfikowanym behawiorystą: Agresja to poważny problem wymagający profesjonalnej pomocy. Szukaj specjalistów posługujących się metodami opartymi na nauce  i unikaj tych, którzy mówią o „dominacji” czy stosują kary fizyczne.

Krok 5: Uczenie strategii radzenia sobie ze stresem i emocjami: To fundament skutecznej pracy z agresją. Pies musi nauczyć się, że gdy czuje dyskomfort, ma do dyspozycji inne narzędzia niż atak.

Uczmy psa:

• Zachowań dystansujących: Może odejść, odsunąć się, schować za opiekuna. Dajemy mu fizyczną przestrzeń i prawo do jej wykorzystania.
• Zachowań samouspokajających: Węszenie, noszenie w pysku, wyładowanie – to naturalne mechanizmy obniżania stresu, które możemy wzmacniać i zachęcać do ich używania.
• Komunikacji z nami: Pies powinien wiedzieć, że zawsze może „poprosić o pomoc” – spojrzeniem, wycofaniem się. Kluczowe jest, by pies poczuł sprawczość – że ma wpływ na sytuację i może ją kontrolować bez potrzeby uciekania się do agresji.

Krok 6: Zmiana emocjonalnego odbioru bodźca: Chodzi o rzeczywistą zmianę w tym, JAK pies CZUJE SIĘ w obecności bodźca.

Proces może wyglądać następująco:

• Znajdź próg komfortu – dystans/natężenie bodźca, przy którym pies zauważa go, ale nie reaguje stresem. Na początku może być to bardzo duża odległość ale jest to w porządku.
• W tym bezpiecznym dystansie obserwuj emocje psa: Czy jest zrelaksowany? Czy potrafi się odwrócić od bodźca? Czy przyjmuje jedzenie? Czy jego ciało jest rozluźnione?
• Pozwól psu zbadać sytuację we własnym tempie: Nie zmuszaj do zbliżania się, nie ciągnij na smyczy. Pies sam decyduje, czy chce się zainteresować bodźcem, czy woli go ignorować. Oba wybory są prawidłowe.
• Stopniowo, w tempie psa, pozwól mu odkryć, że bodziec nie jest zagrożeniem. To może zająć tygodnie lub miesiące. Pies uczy się poprzez obserwację, że „nic złego się nie dzieje”, że „ma kontrolę”, że „może się wycofać kiedy chce”.
• Twoja obecność i spokój są dla psa drogowskazem.

Krok 7: Zarządzanie środowiskiem i potrzebami: Pies, którego podstawowe potrzeby są zaspokojone, ma znacznie większe rezerwy emocjonalne do radzenia sobie ze stresem.

• Ruch fizyczny: Dostosowany do rasy, wieku i możliwości psa. Nie chodzi o „zmęczenie” psa, ale o zaspokojenie jego naturalnej potrzeby aktywności.
• Stymulacja umysłowa: Zabawy węchowe, trening, spacery w nowych miejscach.
• Odpoczynek: To często najbardziej zaniedbywany element. Dorosły pies potrzebuje 12-16 godzin snu/odpoczynku dziennie. Chroniczny niedobór snu obniża próg frustracji i zwiększa reaktywność.
• Przewidywalność i rutyna: Psy czują się bezpieczniej, gdy wiedzą, czego się spodziewać.
• Poczucie bezpieczeństwa

Krok 8: Cierpliwość i realistyczne oczekiwania: Praca z agresją to często długotrwały proces. Zmiany w emocjonalnym odbiorze świata nie zachodzą z dnia na dzień. Bądź cierpliwy, celebruj małe postępy i akceptuj, że mogą być gorsze dni. Tak właśnie wygląda proces uczenia się i modyfikacji zachowań.